De Peruaanse lelie vol betekenis
De alstroemeria, ook wel Peruaanse lelie of Incalelie genoemd, is een kleurrijke vaste plant met opvallende, lelieachtige bloemen. De bloemen staan in groepjes aan het uiteinde van slanke stelen en hebben vaak donkere vlekken, strepen of spikkels op de binnenste bloembladen. Dankzij de grote variatie aan kleuren en cultivars is de alstroemeria geliefd als tuinplant én als snijbloem.
Wat is een alstroemeria?
Alstroemeria is een geslacht van kruidachtige vaste planten uit de familie Alstroemeriaceae. Het geslacht komt van nature voor in Zuid-Amerika en omvat meer dan honderd soorten. De planten groeien vanuit ondergrondse, verdikte wortelstructuren en vormen ieder jaar nieuwe stengels en bladeren.
De naam Alstroemeria verwijst naar de Zweedse botanicus Clas Alströmer, een leerling van Carl Linnaeus. De bloemen lijken op lelies, maar botanisch behoort de alstroemeria tot een andere plantenfamilie.
Kenmerken van de alstroemeria
Alstroemeria’s vormen meestal een compacte tot brede pol met rechtopstaande, vertakte bloemstelen. Afhankelijk van de soort en cultivar kunnen ze van enkele tientallen centimeters tot ongeveer een meter hoog worden.
De bladeren zijn smal en lancetvormig. Ze kunnen tijdens de groei enigszins gedraaid staan, wat een typisch kenmerk van het geslacht is.
De bloemen staan in groepjes boven aan de stelen. Iedere bloem heeft zes bloemdekbladen. Vooral de binnenste bloembladen vallen op door hun vaak donkere vlekken of strepen. De bloemen hebben meestal een trechterachtige of lelieachtige vorm.
Welke soorten alstroemeria zijn er?
Er bestaan veel verschillende soorten alstroemeria, die van nature in uiteenlopende gebieden van Zuid-Amerika voorkomen. Sommige soorten zijn belangrijk geweest bij de ontwikkeling van de moderne tuin- en snijbloemcultivars.
Een bekende soort is Alstroemeria aurea, afkomstig uit Chili en Argentinië. Deze soort kan vrij hoog worden en heeft geel tot oranje gekleurde bloemen.
Ook Alstroemeria psittacina is een bekende soort. Deze komt van nature voor in Brazilië en Argentinië en heeft opvallende roodachtige en groenachtige bloemen.
In tuinen en de bloemenhandel zijn vooral hybriden en cultivars te vinden. Door veredeling zijn er compacte rassen voor potten en borders ontstaan, maar ook hogere cultivars met grote bloemen en stevige stelen.
Kleuren en bloemvormen van alstroemeria
Alstroemeria’s zijn verkrijgbaar in veel verschillende kleuren. De bloemen kunnen onder andere wit, geel, oranje, roze, rood, paars en lila zijn. Ook tweekleurige bloemen komen veel voor.
De donkere vlekken en strepen op de binnenste bloembladen zijn kenmerkend voor veel soorten en cultivars. Bij sommige moderne rassen zijn deze patronen sterk aanwezig, terwijl andere bloemen juist vrijwel egaal van kleur zijn.
De bloemen zijn meestal trechter- of lelieachtig en staan met meerdere exemplaren bij elkaar aan het uiteinde van een bloemsteel.
Wanneer bloeit alstroemeria?
Alstroemeria bloeit voornamelijk in de zomer en het begin van de herfst. Moderne cultivars kunnen vanaf het begin van de zomer tot ver in het najaar nieuwe bloemen vormen.
De bloei ontstaat niet in één keer: gedurende het seizoen verschijnen steeds nieuwe bloemstelen. In de winter sterft het bovengrondse deel bij veel planten terug, waarna de plant in het voorjaar opnieuw uitloopt.
Waar groeit alstroemeria?
Alstroemeria komt van nature voor in grote delen van Zuid-Amerika. De verschillende soorten groeien daar onder uiteenlopende omstandigheden.
In de tuin staat de alstroemeria het liefst op een warme, beschutte plek in de zon of lichte halfschaduw. De grond moet voedzaam zijn, maar vooral goed water kunnen afvoeren. Natte grond, met name in de winter, kan leiden tot problemen met de ondergrondse delen.
Alstroemeria planten en verzorgen
Plant alstroemeria bij voorkeur in het voorjaar of najaar in goed doorlatende, vruchtbare grond. Een zonnige standplaats zorgt meestal voor de rijkste bloei, hoewel lichte halfschaduw ook mogelijk is.
Geef jonge planten na het planten regelmatig water totdat ze goed zijn aangeslagen. Een gevestigde alstroemeria kan redelijk goed tegen tijdelijke droogte. Voorkom vooral dat de grond langdurig nat blijft.
Uitgebloeide bloemstelen kunnen bij de basis worden verwijderd. Dit houdt de plant netjes en stimuleert de vorming van nieuwe bloemstelen. Hoge cultivars kunnen op een winderige plek wat ondersteuning nodig hebben.
Veel moderne alstroemeria’s zijn redelijk winterhard. Jonge planten kunnen in koude winters worden beschermd met een mulchlaag rond de basis. Bij potplanten is extra bescherming tegen vorst en winterse nattigheid verstandig.
Alstroemeria in pot en border
Alstroemeria is geschikt voor zowel de border als de pot. Compacte cultivars passen goed op een terras of balkon, terwijl hogere rassen mooi tussen andere vaste planten staan.
In een pot is een goed drainerend groeimedium belangrijk. Kies bij voorkeur een beschutte plek, omdat potplanten gevoeliger zijn voor kou dan planten die in de volle grond staan.
Hogere alstroemeria’s komen het beste tot hun recht wanneer ze voldoende ruimte krijgen en beschut staan tegen harde wind.
Alstroemeria als snijbloem
Alstroemeria is een populaire snijbloem en staat bekend om haar lange houdbaarheid. De bloemen openen geleidelijk, waardoor een boeket langere tijd aantrekkelijk blijft.
Onder goede omstandigheden kunnen de bloemen ongeveer twee weken of langer mooi blijven. Gebruik schoon water en verwijder bladeren die onder het wateroppervlak zouden komen.
Ook bloemstelen uit de tuin kunnen worden gebruikt in boeketten. Bij goed gevestigde planten kunnen uitgebloeide stelen voorzichtig bij de basis worden verwijderd, waardoor nieuwe bloemstelen kunnen ontstaan.
Interessante feiten over alstroemeria
- Alstroemeria is een geslacht en geen afzonderlijke bloemsoort.
- Het geslacht omvat meer dan honderd soorten.
- De natuurlijke verspreiding ligt in Zuid-Amerika.
- De plant behoort tot de familie Alstroemeriaceae.
- De bloemen hebben zes bloemdekbladen.
- Donkere vlekken en strepen zijn kenmerkend voor veel soorten.
- De bladeren kunnen tijdens de groei gedraaid staan.
- Er bestaan zowel compacte als hoge cultivars.
- Alstroemeria’s zijn verkrijgbaar in een grote variatie aan kleuren.
- Veel moderne cultivars bloeien gedurende een lange periode in de zomer en herfst.
- De bloemen zijn bijzonder geschikt als snijbloem vanwege hun goede houdbaarheid.
Alstroemeria is daarmee een veelzijdige vaste plant met een opvallende bloei. Dankzij de grote keuze aan soorten en cultivars is er voor zowel de border als de pot en het boeket een geschikte alstroemeria te vinden.
Wil je ontdekken welke symboliek deze bloem heeft? Lees meer over de betekenis van de alstroemeria.