De elegantie van eenvoud
De calla is een elegante plant met opvallende, trechter- tot kelkvormige bloeiwijzen. De bekende witte vorm wordt vaak geassocieerd met de klassieke calla, terwijl moderne cultivars juist verkrijgbaar zijn in geel, roze, oranje, rood, paars en zeer donker roodpaars.
De naam calla wordt in de tuinbouw gebruikt voor verschillende planten binnen het geslacht Zantedeschia. Daardoor kunnen uiterlijk, bloeitijd en winterhardheid behoorlijk verschillen.
Wat is een calla?
De calla behoort tot de aronskelkfamilie (Araceae) en heeft als botanische geslachtsnaam Zantedeschia. Het geslacht komt oorspronkelijk uit delen van zuidelijk en oostelijk Afrika.
Wat we als de bloem zien, is botanisch geen afzonderlijke bloem. De opvallende witte of gekleurde trechter bestaat uit een spatha, een groot schutblad dat de eigenlijke bloeiwijze omgeeft. In het midden staat een rechtopstaande spadix, een bloeikolf met daarop veel kleine bloemen.
De planten groeien vanuit ondergrondse, verdikte stengeldelen en vormen afhankelijk van de soort een compacte of grotere pol.
Kenmerken van de calla
Calla’s vallen op door hun eenvoudige, sculpturale vorm. De bloemen staan op stevige, rechtopgaande stelen boven het blad.
Kenmerkende eigenschappen zijn:
- Bloeiwijze: een trechter-, kelk- of trompetachtige spatha rond een centrale spadix.
- Bladeren: groen, glanzend en vaak pijlvormig.
- Bladtekening: sommige kleurrijke cultivars hebben witte spikkels of vlekken op het blad.
- Groeivorm: polvormend en afhankelijk van de soort ongeveer 30 tot 90 cm hoog.
- Ondergronds deel: een verdikte wortelstokachtige structuur waarmee de plant reserves opslaat.
- Bloei: de opvallende spatha omringt de veel kleinere echte bloemen op de spadix.
De witte, grootbloemige Zantedeschia aethiopica kan duidelijk groter worden dan de compacte kleurrijke calla’s die vaak als pot- of terrasplant worden verkocht.
Welke soorten calla’s zijn er?
Binnen Zantedeschia bestaan verschillende soorten en veel cultivars. Voor tuin en pot zijn vooral de volgende groepen interessant:
- Zantedeschia aethiopica: de bekende witte aronskelkachtige calla. Deze soort vormt grote pollen met witte spathes en kan onder geschikte omstandigheden buiten overwinteren.
- Zantedeschia elliottiana: een belangrijke ouder van veel geelbloeiende en kleurrijke hybriden.
- Zantedeschia rehmannii: een soort met roze tot roodachtige bloemen en eveneens belangrijk in de veredeling van kleurrijke calla’s.
- Elliottiana-hybriden: compacte cultivars met onder andere gele, oranje en rode bloemen.
- Rehmannii-hybriden: vaak kleiner en verkrijgbaar in roze, rood, paars en verschillende tussentinten.
- Moderne hybriden: een grote groep cultivars met uiteenlopende bloemkleuren, bladtekeningen en groeivormen.
De kleurrijke calla’s die als zomerplant of kamerplant worden verkocht, zijn daardoor vaak geen zuivere botanische soort maar een cultivar of hybride.
Kleuren en bloemvormen van calla’s
De kleurvariatie binnen Zantedeschia is groot. Naast het klassieke wit zijn er cultivars in onder andere:
- geel;
- crème;
- roze;
- zalm;
- oranje;
- rood;
- paars;
- donker roodpaars tot bijna zwart;
- tweekleurige combinaties.
Sommige cultivars hebben gespikkeld blad, wat ook buiten de bloeiperiode voor sierwaarde zorgt.
De spatha kan vrij smal en elegant zijn of juist breed en sterk gekruld. Bij sommige cultivars verandert de kleur tijdens het ouder worden van de bloem.
Wanneer bloeit de calla?
Calla’s bloeien vooral van het late voorjaar tot in de zomer. Bij buitenplanten valt de bloei vaak in de zomermaanden, maar de precieze periode hangt af van soort, cultivar, temperatuur en planttijd.
De witte Zantedeschia aethiopica kan onder geschikte omstandigheden langduriger bloeien dan sommige kleurrijke cultivars.
Bij planten die als knol- of wortelstokachtig plantmateriaal worden aangeplant, begint de groei in het voorjaar. Na de bloei gaat een groot deel van de planten in een rustperiode.
Waar groeit de calla?
Zantedeschia komt van nature voor in delen van zuidelijk en oostelijk Afrika. De verschillende soorten groeien daar onder uiteenlopende omstandigheden. Sommige zijn sterk verbonden met vochtige bodems en zelfs ondiepe waterkanten, terwijl andere soorten beter gedraineerde omstandigheden verdragen.
In de tuin groeien calla’s meestal goed op een:
- zonnige tot licht beschaduwde plek;
- warme, beschutte standplaats;
- voedselrijke bodem;
- vochtige maar goed doorlatende grond.
De vochtbehoefte verschilt per groep. De witte Zantedeschia aethiopica kan veel vocht verdragen en wordt zelfs toegepast aan de rand van vijvers. De meer vorstgevoelige kleurrijke calla’s hebben juist behoefte aan betere drainage, vooral tijdens de winterrust.
Calla planten en verzorgen
De meeste calla’s worden in het voorjaar geplant wanneer de kans op vorst voorbij is. Verdikte ondergrondse delen worden ondiep geplant, waarbij de groeipunten naar boven wijzen.
Tijdens de actieve groei hebben calla’s regelmatig water nodig. De grond mag niet langdurig uitdrogen, maar bij veel kleurrijke cultivars is een goede afwatering belangrijk om rotting te voorkomen.
Tijdens de groei en bloei kan een uitgebalanceerde vloeibare meststof de groei ondersteunen. Uitgebloeide bloemen kunnen worden verwijderd om de plant verzorgd te houden en nieuwe bloei te stimuleren.
De winterverzorging hangt sterk af van het type. Zantedeschia aethiopica is duidelijk winterharder dan de kleurrijke calla’s. Veel cultivars van Z. elliottiana en Z. rehmannii zijn vorstgevoelig en kunnen in Nederland het beste vorstvrij overwinteren.
Wanneer het blad na de bloei afsterft, kan de plant in rust gaan. Bij vorstgevoelige planten worden de ondergrondse delen droog en vorstvrij bewaard.
Calla in pot en border
Calla’s zijn uitstekend geschikt voor potten en ruime bakken. Vooral compacte, kleurrijke cultivars zijn populair op het terras of balkon.
In de border komen calla’s mooi tot hun recht als solitair accent of in kleine groepen. De witte Zantedeschia aethiopica kan uitgroeien tot een forse pol en past goed in een vochtige border of bij een vijver.
Calla’s kunnen worden gebruikt in:
- potten en kuipen;
- zomerborders;
- moderne tuinen;
- exotische beplantingen;
- vochtige borders;
- vijverranden, vooral met Zantedeschia aethiopica.
In een pot is het bovendien eenvoudiger om vorstgevoelige cultivars in de herfst naar een beschutte plek te verplaatsen.
Calla als snijbloem
Calla’s zijn geliefde snijbloemen dankzij hun lange, stevige stelen en karakteristieke vorm. Ze passen zowel in moderne, minimalistische boeketten als in grotere bloemstukken.
Snijd of oogst de bloemen wanneer de spatha goed ontwikkeld is en behandel de stelen voorzichtig. Zet ze direct in schoon water en houd het waterpeil liever gematigd dan extreem hoog.
De exacte houdbaarheid verschilt per cultivar en omstandigheden. Vooral temperatuur, waterkwaliteit en de ontwikkelingsfase van de bloem hebben invloed op de levensduur in de vaas.
Interessante feiten over calla’s
- De botanische naam van het geslacht is Zantedeschia.
- Calla’s behoren tot de Araceae, de aronskelkfamilie.
- De opvallende gekleurde structuur is botanisch een spatha, geen bloemblad.
- De kleine echte bloemen staan op een centrale spadix.
- Zantedeschia aethiopica is de bekende witte calla en is veel winterharder dan de meeste kleurrijke cultivars.
- Veel kleurrijke calla’s hebben Zantedeschia elliottiana en Zantedeschia rehmannii in hun afkomst.
- Sommige cultivars hebben opvallend gespikkelde bladeren.
- De planten groeien uit verdikte ondergrondse stengeldelen.
- Sommige Zantedeschia’s houden van zeer vochtige grond; Z. aethiopica kan zelfs aan een ondiepe vijverrand groeien.
- Veel kleurrijke calla’s zijn niet winterhard en moeten vorstvrij overwinteren.
- Calla’s zijn populaire snijbloemen.
- Alle delen van Zantedeschia kunnen schadelijk zijn bij het eten en het plantensap kan huid en ogen irriteren.
Calla: eenvoudig van vorm, rijk aan variatie
De calla lijkt op het eerste gezicht een eenvoudige bloem, maar achter die elegante vorm gaat een veelzijdig plantengeslacht schuil. Van de grote witte Zantedeschia aethiopica tot compacte cultivars in geel, roze, oranje, rood en paars: de verschillen zijn groot.
Juist de combinatie van een sculpturale bloeiwijze, opvallende kleuren en de mogelijkheid om calla’s zowel in pot als in de tuin te kweken maakt deze plant bijzonder veelzijdig.
Meer weten over de symboliek van deze bloem? Ontdek de betekenis van de calla.